Jak obniżyć ryzyko demencji w podeszłym wieku?
Demencja, zwana potocznie otępieniem, może występować jako objaw poważnych schorzeń (np. choroby Alzheimera czy choroba Parkinsona), ale często towarzyszy procesowi starzenia. Na demencję starczą składa się szereg objawów związanych z przewlekłym, postępującym uszkodzeniem mózgu. Jak rozpoznać to schorzenie i czy są sposoby na obniżenie ryzyka jego wystąpienia na starość? O tym przeczytacie w poniższym artykule.
Oznaki demencji pojawiają się najczęściej stopniowo, a w początkowej fazie bywają nawet lekceważone, bo przypominają zwykłe roztargnienie czy efekty przemęczenia. Sam chory i jego bliscy mogą bagatelizować pierwsze symptomy do momentu, gdy staną się one uciążliwe dla otoczenia.
Objawy.
Najczęstsze objawy demencji to:
- zapominanie o ważnych sprawach (np. umówione spotkanie, wizyta);
- zapominanie słów lub wyrażeń, zaburzenia językowe,
- wielokrotne pytanie o to samo,
- zaburzenia pamięci krótkotrwałej, np. zapominanie nowych informacji,
- słaba orientacja w czasie i przestrzeni, a nawet jej brak;
- zapominanie o umówionych terminach, np. wizyt lekarskich, spotkań,
- odkładanie rzeczy w dziwnych miejscach np. umieszczanie żywności w szafie, a garderoby w lodówce;
- problemy ze snem, koncentracją, utrzymaniem dobrego samopoczucia,
- trudności z wykonaniem prostych, codziennych czynności, z którymi kiedyś chory nie miał najmniejszego problemu.
W zaawansowanej fazie choroby objawy nasilają się, a pacjent powoli traci samodzielność. Niezbędna jest wówczas stała opieka nad chorym.
Demencja jest procesem nieodwracalnym – nie ma leku, którego podanie cofa objawy choroby. Głównym celem leczenia jest poprawa jakości życia pacjentów i ich relacji z otoczeniem. W związku z tym warto poznać czynniki, które mogą zminimalizować ryzyko wystąpienia otępienia w podeszłym wieku.
Profilaktyka.
Profilaktyka opiera się na kilku filarach: aktywności fizycznej i umysłowej, uczestnictwie w życiu społecznym, zdrowej diecie, kontroli chorób przewlekłych oraz unikaniu używek (alkoholu, palenia tytoniu).
Bycie aktywnym to podstawa profilaktyki. Należy zadbać nie tylko o odpowiednią porcję ruchu (dostosowanego do wieku i formy fizycznej), ale także o utrzymywanie sprawnego funkcjonowania mózgu. Regularna lektura książek lub gazet, rozwiązywanie krzyżówek czy innych łamigłówek, uczenie się nowych umiejętności (np. dodatkowy język, nowe hobby) – takie intelektualne wyzwania mogą zapobiec demencji lub opóźniać jej przebieg. Seniorzy nie powinni się wycofywać z aktywności społecznej – regularne kontakty z innymi, spotkania z rówieśnikami, udział w specjalnych zajęciach dla osób starszych to dodatkowa stymulacja mózgu oraz poprawa funkcji poznawczych i ogólnego samopoczucia. Regularne ćwiczenia czy ruch ukrwienie mózgu, a to ogranicza ryzyko schorzeń prowadzących do demencji.
Zdrowe odżywianie – zalecane są pokarmy o niskiej zawartości tłuszczów nasyconych, produkty pełnoziarniste, ryby i drób zamiast czerwonego mięsa, orzechy, owoce i warzywa. Należy przy tym unikać cukru i wysokoprzetworzonej żywności. Odpowiednia dieta pozwala także na utrzymanie prawidłowej masy ciała.
Unikanie palenia i spożycia alkoholu – oba nałogi mogą zwiększać ryzyko demencji. Udowodnione, że palacze tytoniu są znacznie bardziej narażeni na demencję niż osoby niepalące. Z kolei alkohol niszczy komórki mózgowe, co może przyczyniać się do pojawienia się choroby. Z kolei nadmierne i długotrwałe spożywanie alkoholu może skutkować tzw. demencją alkoholową.
Regularne badania – warto kontrolować ciśnienie, poziom cukru we krwi oraz cholesterolu. Wysokie wskaźniki w wyżej wymienionych parametrach są istotnymi czynnikami ryzyka demencji. Przypominamy, że badania profilaktyczne można wykonać w ramach bezpłatnego programu Moje Zdrowie. Dowiedz się więcej tutaj.
