Chrapanie – kiedy warto udać się do lekarza?
Chrapanie to dźwięk, jaki wydajemy w czasie snu, spowodowane wibracjami miękkich górnych dróg oddechowych – podniebienia miękkiego, języczka, migdałków czy języka. Sporadyczne chrapanie nie powinno nas zaniepokoić – jest powszechne i nie stanowi schorzenia. Może pojawić się chwilowo np. w trakcie zwykłego przeziębienia czy infekcji zatok. Zdarza się jednak, że chrapanie występuje stale i może być sygnałem znacznie poważniejszych problemów zdrowotnych.
Przyjmuje się, że regularnie chrapie około 40 proc. mężczyzn i 20 proc. kobiet, a jego występowanie rośnie z wiekiem. Jest uciążliwe nie tylko dla danej osoby, ale również domowników, narażonych na wybudzanie się z powodu hałasu.
Przewlekłe chrapanie może mieć różne przyczyny. Specjaliści wskazują, że może być spowodowane m.in. otyłością, zaburzeniami pracy tarczycy, niedrożnością nosa, skrzywieniem przegrody nosowej, nieprawidłowościami w obrębie struktur czaszki i twarzy, przerostem migdałków, nadciśnieniem oraz chorobami układu krążenia. Może też być skutkiem palenia tytoniu i nadużywania alkoholu, a nawet przemęczenia.
Sygnałem ostrzegawczym jest sytuacja, gdy częste chrapanie zaczyna wiązać się z obturacyjnym bezdechem sennym, czyli przerwami w oddychaniu pojawiającymi się w trakcie snu. Osoby cierpiące na bezdech narzekają na pogorszenie codziennego funkcjonowania – często budzą się w nocy, a w ciągu dnia są chronicznie zmęczone i niewyspane. Mogą też tracić koncentrację i zasypiać w trakcie pracy lub, co gorsza, prowadzenia pojazdów czy obsługi urządzeń mechanicznych. Nieleczony bezdech senny może mieć bardzo negatywny wpływ na zdrowie, bo zwiększa ryzyko rozwoju nadciśnienia tętniczego, choroby niedokrwiennej serca czy udaru mózgu.
Diagnostyką w tym zakresie zajmują się laryngolodzy, ale warto także skorzystać z porad lekarza POZ. W trakcie wywiadu lekarz może zapytać o częstotliwość chrapania, objawy towarzyszące, a także pozycję przyjmowaną w trakcie snu. Istotne są także informacje o stylu życia (otyłość, alkohol, palenia), przebyte choroby, alergie czy zabiegi. W trakcie wizyty lekarz może także poprosić o wyjaśnienia od osób towarzyszących pacjentowi, bo one czasem mają największą wiedzę o specyfice zachowań chrapiącego/ej podczas snu.
Jeśli chrapaniu badanej osoby nie towarzyszy wspomniany bezdech senny, pomocne mogą być zalecenia dotyczące zmiany zachowania i stylu życia:
- w przypadku osób otyłych: zwiększenie codziennej aktywności fizycznej i stosowanie diety, w celu zmniejszenia wagi,
- w przypadku palaczy – rzucenie palenia,
- ograniczenie spożycia alkoholu,
- spanie na boku,
- nawilżanie nosa i gardła,
- inhalacje i picie ziołowych herbat przed snem.
Jeśli jednak chrapaniu towarzyszy obturacyjny bezdech senny, a pacjent często budzi się w nocy z uczuciem dławienia lub duszenia, a dodatkowo czuje senność i zmęczenie w ciągu dnia, lekarz zaleci dodatkową diagnostykę z uwagi na ryzyko powikłań.
