Jak pomóc osobie, której przytrafił się udar mózgu?

29 października obchodzimy Światowy Dzień Udaru Mózgu. To trzecia, po chorobach serca i raku, najczęstsza przyczyna śmierci Polaków po 40. roku życia. To także jeden z głównych powodów niepełnosprawności. W przypadku, gdy czyjeś życie jest zagrożone udarem, konieczne jest szybkie rozpoznanie jego objawów i natychmiastowe wezwanie pomocy. Rocznie w Polsce ok. 90 tysięcy osób doznaje udaru.

Czym jest udar?

Z medycznego punktu widzenia udar to stan, kiedy do mózgu przestaje dopływać krew z powodu zamknięcia jednego z naczyń krwionośnych (tzw. udar niedokrwienny) lub też jego pęknięcia i wylania się krwi do mózgu (tzw. udar krwotoczny). Udary niedokrwienne zdarzają się kilka razy częściej niż te krwotoczne.

Jakie są przyczyny udarów i czy można im przeciwdziałać?

Powstaniu udaru mogą sprzyjać różne czynniki. Mogą być one związane z chorobami układu krążenia i serca (np. nadciśnienie tętnicze, choroba niedokrwienna serca, migotanie przedsionków, wady zastawek), ale także z innymi schorzeniami i stanami jak cukrzyca, otyłość czy nagły stres. Bardzo istotny wpływ na ryzyko wystąpienia udaru ma też niezdrowy tryb życia, a więc nieodpowiednia dieta, brak aktywności fizycznej, nadużywanie alkoholu oraz palenie tytoniu.

Profilaktyka przeciwudarowa to regularne badanie się pod kątem chorób serca i układu krążenia, leczenie wykrytych schorzeń podnoszących ryzyko udaru oraz zmiana stylu życia, np. ograniczenie stresu czy zwiększenie ilości codziennego ruchu. Dieta, która obniża ryzyko pojawienia się udaru powinna opierać się na dużej ilości owoców i warzyw, pełnoziarnistym pieczywie i makaronach, rybach, bez soli, cukru, czerwonego mięsa oraz produktów przetworzonych.

Objawy udaru

Jeśli zaobserwujesz u osoby znajdującej się w pobliżu następujące zachowania lub stany, może to oznaczać, że doznała ona udaru mózgu:

opadający kącik ust;
osłabienie jednej strony ciała, jednostronny niedowład ręki i/lub nogi;
nagły ból głowy, zaburzenia równowagi i orientacji,
zaburzenia widzenia, a nawet jego utrata, nierozpoznawanie osób i miejsc,
zaburzenia mowy, bełkotanie,
krótkotrwałe omdlenie,
zaburzenia połykania, czasem wymioty.

Jeśli zaobserwujesz takie objawy – wszystkie lub tylko część z nich – natychmiast wezwij pomoc. W przypadku udaru naprawdę liczy się każda sekunda! Absolutnie nie wolno bagatelizować powyżej opisanych symptomów czy czekać, aż dolegliwości miną. Nie wieziemy też samodzielnie chorego do lekarza, tylko błyskawicznie wzywamy karetkę, dzwoniąc na jeden z dwóch numerów:

999 – numer alarmowy Pogotowia Ratunkowego,
112 – numer alarmowy, który obowiązuje w całej Unii Europejskiej.

Im szybciej od pojawienia się oznak udaru zostanie podjęte leczeniem tym większe szanse na uniknięcie poważnych konsekwencji tej choroby. Większość pacjentów, którym udało się przeżyć udar, jest dotknięta jakimś rodzajem niepełnosprawności.

Udar może w kilka sekund odebrać nam sprawność czy samodzielność, ale każdy z nas może w te kilka sekund pomóc uratować czyjeś życie, wzywając pomoc!