Chrapanie to dźwięk, jaki wydajemy w czasie snu, spowodowane wibracjami miękkich górnych dróg oddechowych – podniebienia miękkiego, języczka, migdałków czy języka. Sporadyczne chrapanie nie powinno nas zaniepokoić – jest powszechne i nie stanowi schorzenia. Może pojawić się chwilowo np. w trakcie zwykłego przeziębienia czy infekcji zatok. Zdarza się jednak, że chrapanie występuje stale i może być sygnałem znacznie poważniejszych problemów zdrowotnych.

Przyjmuje się, że regularnie chrapie około 40 proc. mężczyzn i 20 proc. kobiet, a jego występowanie rośnie z wiekiem. Jest uciążliwe nie tylko dla danej osoby, ale również domowników, narażonych na wybudzanie się z powodu hałasu.

Przewlekłe chrapanie może mieć różne przyczyny. Specjaliści wskazują, że może być spowodowane m.in. otyłością, zaburzeniami pracy tarczycy, niedrożnością nosa, skrzywieniem przegrody nosowej, nieprawidłowościami w obrębie struktur czaszki i twarzy, przerostem migdałków, nadciśnieniem oraz chorobami układu krążenia. Może też być skutkiem palenia tytoniu i nadużywania alkoholu, a nawet przemęczenia.

Sygnałem ostrzegawczym jest sytuacja, gdy częste chrapanie zaczyna wiązać się z obturacyjnym bezdechem sennym, czyli przerwami w oddychaniu pojawiającymi się w trakcie snu. Osoby cierpiące na bezdech narzekają na pogorszenie codziennego funkcjonowania – często budzą się w nocy, a w ciągu dnia są chronicznie zmęczone i niewyspane. Mogą też tracić koncentrację i zasypiać w trakcie pracy lub, co gorsza, prowadzenia pojazdów czy obsługi urządzeń mechanicznych. Nieleczony bezdech senny może mieć bardzo negatywny wpływ na zdrowie, bo zwiększa ryzyko rozwoju nadciśnienia tętniczego, choroby niedokrwiennej serca czy udaru mózgu.

Diagnostyką w tym zakresie zajmują się laryngolodzy, ale warto także skorzystać z porad lekarza POZ. W trakcie wywiadu lekarz może zapytać o częstotliwość chrapania, objawy towarzyszące, a także pozycję przyjmowaną w trakcie snu. Istotne są także informacje o stylu życia (otyłość, alkohol, palenia), przebyte choroby, alergie czy zabiegi. W trakcie wizyty lekarz może także poprosić o wyjaśnienia od osób towarzyszących pacjentowi, bo one czasem mają największą wiedzę o specyfice zachowań chrapiącego/ej podczas snu.

Jeśli chrapaniu badanej osoby nie towarzyszy wspomniany bezdech senny, pomocne mogą być zalecenia dotyczące zmiany zachowania i stylu życia:

• w przypadku osób otyłych: zwiększenie codziennej aktywności fizycznej i stosowanie diety, w celu zmniejszenia wagi,
• w przypadku palaczy – rzucenie palenia,
• ograniczenie spożycia alkoholu,
• spanie na boku,
• nawilżanie nosa i gardła,
• inhalacje i picie ziołowych herbat przed snem.

Jeśli jednak chrapaniu towarzyszy obturacyjny bezdech senny, a pacjent często budzi się w nocy z uczuciem dławienia lub duszenia, a dodatkowo czuje senność i zmęczenie w ciągu dnia, lekarz zaleci dodatkową diagnostykę z uwagi na ryzyko powikłań.

Mierzenie ciśnienia krwi to proste, bezinwazyjne a jednocześnie bardzo ważne badanie wykonywane w ramach profilaktyki zdrowotnej. Regularne pomiary pomogą wcześnie wykryć sygnały nadciśnienia – groźnego schorzenia, które często rozwija się w sposób bezobjawowy. W Polsce problemy z ciśnieniem zgłasza kilkanaście milionów Polaków i są to pacjenci w różnym wieku. Badanie informuje o funkcjonowaniu układu krążenia, ale wynik te pozwalają także ocenić ogólny stan zdrowia badanej osoby. Można je wykonać nie tylko w placówkach medycznych POZ, ale także w warunkach domowych.

Samodzielne mierzenie ciśnienia powinno odbywać się według określonych zasad – należy zwrócić uwagę na prawidłową postawę w pozycji siedzącej, prawidłowe założenia mankietu oraz brak ruchu w trakcie badania.

Przed badaniem należy także unikać palenia papierosów, spożywania alkoholu oraz zrezygnować wysiłku fizycznego (praca fizyczna, ćwiczenia, sport). Przed rozpoczęciem badania warto odpoczywać kilkanaście minut w pozycji siedzącej.

Na wynik pomiaru ciśnienia składają się dwie liczby:

• pierwsza z nich to ciśnienie skurczowe krwi, podczas skurczu serca,
• druga z nich to ciśnienie rozkurczowe, gdy organ jest w spoczynku pomiędzy skurczami.

Obie wartości liczone są w milimetrach słupa rtęci, czyli mmHg.

Przyjęło się, że tzw. “książkowa” wartość prawidłowego ciśnienia to 120/80 mm Hg, ale tak naprawdę norma zmienia się zgodnie z wiekiem pacjentów:

• noworodek: 60-95/30-60,
• niemowlę: 90/60,
• dziecko w wieku szkolnym: 100/60,
• młodzież: 110/70,
• osoba dorosła: 120/80,
• osoba starsza (pow. 65 lat): 130-139/70-79.

 W 2024 r. Europejskie Towarzystwo Kardiologiczne oraz Europejskie Towarzystwo Nadciśnienia Tętniczego opublikowały zaktualizowane wytyczne dotyczące diagnostyki i leczenia nadciśnienia tętniczego. Obecne obowiązują następujące kategorie:

• podwyższone ciśnienie – kiedy notujemy wartości w zakresie 120-129 przy ciśnieniu rozkurczowym poniżej 80,
• nadciśnienie I stopnia – oznacza wartości 130-139/80-89,
• nadciśnienie II stopnia – wskazania powyżej 140/90.

Osoby zdrowe mogą badać ciśnienie rzadziej, np. w trakcie badań profilaktycznych, natomiast pacjenci dotknięci chorobami sercowo-naczyniowymi powinni to robić regularnie i często, a nawet codziennie. Jest to także wskazane w przypadku wielu chorób przewlekłych np. cukrzycy lub chorób nerek. Warto wiedzieć, że utrzymujące się wysokie ciśnienie krwi może prowadzić do innych poważnych schorzeń np. do zawału serca czy udaru mózgu.

Czynniki ryzyka związane z nadciśnieniem:

• nieodpowiednia dieta, bogata w tłuszcze nasycone,
• nadużywanie alkoholu,
• palenie tytoniu,
• nadużywanie soli,
• brak regularnej aktywności fizycznej,
• stres,
• otyłość,
• czynniki genetyczne.

Zmiana diety i stylu życia może obniżyć ryzyko pojawienia się nadciśnienia, a regularne badanie ciśnienia krwi jest jedną ze wskazówek, w jakiej kondycji jest nasz układ krążenia. W przypadku nieprawidłowych wyników lub wątpliwości, zawsze należy skonsultować się z lekarzem POZ.

W NZOZ Medivita oferujemy nowoczesną i kompleksową diagnostykę serca i układu krążenia, m.in. próby wysiłkowe na bieżni, holter EKG, holter RR, echo serca, badania dopplerowskie naczyń.

W naszej przychodni działa także program profilaktyki chorób układu krążenia (ChUK) – dowiedz się więcej na ten temat!

Niepubliczny Zakład Opieki Zdrowotnej Medivita sp. z o.o. realizuje Projekt grantowy pn. „Wsparcie podstawowej opieki zdrowotnej (POZ)” na podstawie umowy zawartej z Narodowym Funduszem Zdrowia. Projekt dofinansowany jest ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach Programu Fundusze Europejskie na Infrastrukturę, Klimat, Środowisko 2021-2027.

Całkowita wartość Projektu to 1 250 000 000,00 zł, z czego wysokość wkładu Funduszy Europejskich wynosi 996 375 000,00 zł.

Niepubliczny Zakład Opieki Zdrowotnej Medivita sp. z o.o. na realizację Przedsięwzięcia otrzymał grant w wysokości 300.000,00 zł.

W ramach otrzymanych środków zakupimy sprzęt medyczny oraz sprzęt informatyczny.

Projekt jest skierowany do wszystkich podmiotów wykonujących działalność leczniczą, posiadających umowę z NFZ o udzielanie świadczeń w ramach POZ, a z jego efektów będą mogli korzystać pacjenci placówki.

Główne cele Projektu:

• zwiększenie dostępności do świadczeń POZ działających na obszarach słabiej rozwiniętych gospodarczo i terenów wiejskich oraz obszarów zagrożonych utratą/ograniczeniem dostępu do POZ, poprzez udzielenie odpowiedniego wsparcia w zabezpieczeniu tych podmiotów w niezbędny sprzęt, w tym sprzęt diagnostyczny;
• wsparcie w zakresie infrastruktury niezbędnej do prowadzenia działalności leczniczej, której celem będzie dostosowanie i poprawa funkcjonalności pomieszczeń do poszerzanych świadczeń zdrowotnych w zakresie profilaktyki, diagnostyki i leczenia na poziomie POZ w kontekście rozwoju opieki koordynowanej;
• zwiększenie dostępności i efektywności systemu opieki zdrowotnej w zakresie niwelowania różnic regionalnych w dostępności do usług zdrowotnych.

Oczekiwane efekty Projektu:

• wzrost dostępności do podstawowych i specjalistycznych usług zdrowotnych ;
• lepsza ochrona zdrowia i dobrostanu obywateli przed zagrożeniami i negatywnymi skutkami związanymi ze środowiskiem;
• otwarcie nowych placówek POZ, zwłaszcza na terenach o mniejszej gęstości zaludnienia;
• poprawa jakości świadczonych usług zdrowotnych i wzmocnienie odporności systemu medycznego.

#FunduszeEuropejskie #FunduszeUE #WsparciePOZ

NZOZ_Medivita_opis_projektu (pobierz PDF).

Rak szyjki macicy to jeden z najczęstszych nowotworów złośliwych u kobiet. Jest groźny, ale też wcześnie wykryty może być wyleczony! Lekarze podkreślają, że regularne wykonywanie badań cytologicznych i szczepienie przeciw HPV to bardzo skuteczny oręż w walce z tym typem nowotworu. Według danych WHO ponad 90% przypadków raka szyjki macicy jest powiązanych z przewlekłym zakażeniem wirusem brodawczaka ludzkiego (tzw. HPV).

Co roku pod koniec stycznia rusza Europejski Tydzień Walki z Rakiem Szyjki Macicy. Celem tej inicjatywy jest zwiększenie świadomości wśród pacjentek w zakresie objawów, czynników ryzyka, profilaktyki i wczesnego wykrywania tego nowotworu. Nie jest on, w przeciwieństwie do innych rodzajów raka, chorobą dziedziczną i uwarunkowaną genetycznie. Potrafi rozwijać się bezobjawowo nawet przez kilka czy kilkanaście lat. Obecnie badanie cytologiczne pozwala wykryć raka szyjki macicy na bardzo wczesnym etapie, w momencie powstania stanów przedrakowych, które są wyleczalne w 100%!

Na schorzenie to może zachorować kobieta w każdym wieku. Do wizyty u ginekologa powinny więc skłonić podejrzane objawy jak:

• krwiste lub wodniste upławy, nierzadko o przykrym zapachu i ciemnoszarej barwie,
• pojawienie się krwawień pomiędzy miesiączkami,
• obfitsze niż zwykle miesiączki,
• krwawienie lub plamy krwi po stosunku,
• występowanie bólu w okolicach miednicy czy podbrzusza.

W stadium zaawansowanym pojawiają się dodatkowo: uporczywy ból pleców lub nóg, nagła utrata masy ciała, problemy z jelitami i wypróżnianiem np. bolesne parcia na mocz i stolec czy krew w moczu

Każdy z wyżej wymienionych objawów to sygnał ostrzegawczy, który powinien zasygnalizować kobiecie potrzebę niezwłocznej konsultacji lekarskiej.

Rak szyjki macicy nie jest dziedziczny, więc czynniki zwiększające ryzyko jego wystąpienia związane są ze stylem życia i zakażeniem wirusowym. Najważniejsze z nich to: 

• przewlekłe zakażenie wirusem brodawczaka ludzkiego (HPV),
• wczesne rozpoczęcie współżycia płciowego,
• częsta zmiana, posiadanie wielu partnerów seksualnych,
• wieloletnie stosowanie środków antykoncepcyjnych,
• wiele porodów,
• wieloletnie palenie tytoniu,
• przewlekłe stany zapalne pochwy.

Profilaktyka raka szyjki macicy opiera się na:

• szczepieniach przeciwko HPV – w ramach programu bezpłatnych szczepień szczepione są dziewczęta i chłopcy. Takie szczepienia można wykonać także w naszej przychodni – dowiedz się więcej!
• badaniach przesiewowych – ich podstawą są badania w kierunku wykrywania wirusa HPV. Jego wykrycie świadczy o zwiększonym ryzyku rozwoju zmian rakowych.
• cytologia płynna – która jest bardzo dokładna i uwidacznia obecność oraz stadium rozwoju komórek rakowych.
• w ramach profilaktyki warto także wprowadzić zmiany w zakresie współżycia płciowego, np. ograniczając liczbę partnerów seksualnych lub zachowując monogamię.
• przydatne jest także rzucenie palenia tytoniu – o pożytkach z tego płynących przeczytasz tutaj.

W dawnych czasach dieta wegetariańska kojarzyła się z biedą. Nic w tym dziwnego, bo na jadanie mięsa mogli sobie pozwolić tylko najbogatsi. Dla reszty społeczeństwa zwierzęta były zbyt cenne, aby stały się składnikiem codziennych posiłków. Z biegiem czasu odkryto, że to, co kiedyś było przymusem biedaków i służących, kryje w sobie sekret zachowania dobrego zdrowia i utrzymania odpowiedniej formy fizycznej. 

Oprócz kwestii zdrowotnych, wiele osób wybiera dietę wegetariańską z powodów etycznych (np. brak zgody na zabijanie zwierząt), religijnych (np. post w określone dni czy okresy w roku) czy ekologicznych (produkcja mięsa ma negatywny wpływ na środowisko).  

Na czym polega dieta wegetariańska?

Podstawowym założeniem jest rezygnacja z mięsa, jego różnych przetworów oraz białka i tłuszczu zwierzęcego. Są one zastępowane roślinnymi odpowiednikami – przykładowo świetnym źródłem białka roślinnego są rośliny strączkowe jak soja, groch, fasola, soczewica, ciecierzyca czy bób.

Z kolei tłuszcze zwierzęce (np. smalec) zastępowane są olejami roślinnymi, np. rzepakowym, lnianym, oliwą z oliwek.  Warto także spożywać nasiona, pestki i orzechy, bo są one źródłem zdrowych olejów.

W niektórych odmianach wegetarianizmu dozwolone jest spożywanie nabiału, jaj (tzw. laktowegetarianizm czy laktoowowegetarianizm) a nawet ryb (tzw. pescowegetarianizm).

W diecie wege zalecane są także grube kasze (jak kasza gryczana czy pęczak), razowe pieczywo, pełnoziarniste makarony, bo to źródła węglowodanów złożonych.

Wpływ diety wegetariańskiej na zdrowie.

Dieta wegetariańska, odpowiednio zaplanowana i zbilansowana, obniża ryzyko zachorowania na wiele chorób przewlekłych takich jak:

• cukrzyca typu 2,
• nadciśnienie,
• otyłość,
• choroby serca,
• niektóre nowotwory.

Dieta ta bowiem charakteryzuje się niską zawartością tłuszczów nasyconych, a to z kolei przekłada się na niższy poziom tzw. “złego” cholesterolu LDL, obniżenie ciśnienia tętniczego krwi i ustabilizowanie stężenia glukozy we krwi. Rezygnacja z mięsa w diecie zapobiega także wielu problemom związanym z układem pokarmowym np. obniża ryzyko zaparć i wystąpienia hemoroidów.

Nie bez znaczenia jest fakt, że posiłki przygotowywane w oparciu o składniki roślinne wspomagają odchudzanie, więc są zalecane osobom z nadwagą. Dieta tego typu może też pozytywnie wpływać na nasze samopoczucie.

Przejście na wegetarianizm zawsze konsultuj ze specjalistami

Dieta roślinna może powodować niedobory różnych składników odżywczych i mikroelementów jak: witaminy D i B12, żelazo, wapń, jod, selen czy kwasy tłuszczowe omega-3.

Ich brak lub zbyt niski poziom może prowadzić do m.in.: zaburzeń neurologicznych czy pokarmowych, a także do anemii, zaburzeń tarczycy i łamliwości kości.

Jeśli chcesz uniknąć niepożądanych konsekwencji “bycia wege”, zawsze przed przejściem na wegetarianizm skonsultuj się z lekarzem POZ i dietetykiem. Dzięki specjalistom wybór diety roślinnej okaże się trafną decyzją, sprzyjającą zachowaniu zdrowia i kondycji.

Święta Bożego Narodzenia większości z nas kojarzą się wyłącznie z pozytywnymi przeżyciami. Świąteczne życzenia, kolędy, podniosła atmosfera wigilijnej kolacji, prezenty i spotkania z najbliższymi… Wszystko to tworzy niepowtarzalny klimat dni, na które czekamy przez cały rok. Ale dla niektórych z nas obficie zastawiony świąteczny stół czy bierne spędzanie czasu za stołem lub przed telewizorem, podczas oglądania filmowych hitów może okazać się pułapką dla dobrego samopoczucia i odpowiedniej formy.

Jak pogodzić świętowanie ze zdrowym stylem życia? Oto kilka podpowiedzi!

Zmieńprzyzwyczajenia kulinarne.

Wiele potraw czy składników ma zdrowsze, mniej kaloryczne zamienniki – stosując je nie tracisz walorów smakowych czy wizualnych potrawy, za to zyskujesz zdrowie!

• Zamiast białego pieczywa jedz jego zdrowsze warianty np. razowe lub pełnoziarniste.
• Ziemniaki możesz zastąpić kaszą gryczaną lub jęczmienną.
• Zamiast wieprzowiny wybierz zdrowsze rodzaje mięsa np. różne rodzaje drobiu, dziczyzny czy mięso królika.
• Staraj się przyrządzać mięso bez dodatku tłuszczu – np. przez gotowanie lub duszenie.
• Przyrządzając sałatki możesz zamienić śmietanę na niskokaloryczny jogurt czy kefir.
• W potrawach ogranicz ilość soli, zaś w deserach lub ciastach – cukru. Im mniej tych dwóch składników w naszym jadłospisie, tym lepiej.

Unikaj przejedzenia!

Święta to czas smakoszy i łasuchów! Stołu uginają się od jedzenia, pojawia się mnóstwo słodyczy, także tych umieszczanych na choince czy dawanych w prezentach. Przy takiej liczbie kalorycznych smakołyków łatwo o przejedzenie. Co zrobić, aby tego uniknąć?

• Przed posiłkiem wypij szklankę wody. Płyn wypełnia żołądek, co sprawia, że nie odczuwamy głodu.
• Siedząc przy stole zaczynaj jedzenie od niskokalorycznych dań (np. sałatek), aby mieć mniejszą ochotę na tłustsze posiłki.
• Jedz powoli i małymi kęsami.
• Nakładaj sobie małe porcje, zwłaszcza jesli chcesz spróbować wszystkich świątecznych specjałów.
• Potrawy kaloryczne (np. pieczone czy smażone mięso, tłuste sosy) spożywaj z warzywami (np. w sałatce) – wtedy szybciej poczujesz sytość.
• Im mniejszy talerzyk, tym mniej jedzenia się na nim zmieści – mniejsze nakrycia sprawiają, że porcje jedzenia wyglądają na większe niż w rzeczywistości. To oznacza, że zjadamy wtedy mniej.
• Unikaj tłustych, zawiesistych sosów, które znacząco podnoszą kaloryczność potraw.
• Nie objadaj się przed snem.

Ogranicz spożywanie alkoholu.

Święta to okazja do wznoszenia toastów, więc radzimy zachować umiar w spożywaniu napojów procentowych.

• Ogranicz do minimum picie alkoholu, a jeśli się jednak na to zdecydujesz – unikaj mieszania różnych jego rodzajów.
• Wybieraj bezalkoholowe lub niskoprocentowe zamienniki popularnych napojów – wersje “bez procentów” smakują wybornie, a do tego nie mają tak negatywnego wpływu na nasze zdrowie!
• Zrezygnuj całkowicie z alkoholu – o tym, ile przyniesie Ci to pożytku pisaliśmy wcześniej na naszym blogu: https://medivita.pl/2025/01/20/dlaczego-warto-zrezygnowac-z-alkoholu/

Postaw na aktywność w czasie Świąt!

Spróbuj wygospodarować czas na świąteczną aktywność fizyczną. Może to być Twój ulubiony sport, wizyta w siłowni, ale czasem wystarczy zwykły spacer z rodziną lub znajomymi. To dobry sposób na spalenie dodatkowych kalorii i rozruszanie ciała po biesiadowaniu.

Jeśli spadnie śnieg, możesz wykorzystać wyjście na dwór do aktywności z dziećmi – lepienie bałwana czy bitwa na śnieżki to sprawdzone sposoby na pozbycie się kalorii oraz gwarancja dobrej zabawy!

Życzymy Państwu wesołych, spokojnych, ale i aktywnych Świąt Bożego Narodzenia! Z naszymi poradami niech będą też zdrowsze

Rak jelita grubego jest jednym z najczęstszych nowotworów złośliwych – statystycznie schorzenie to częściej rozpoznaje się u mężczyzn niż kobiet. W przypadku Panów jest to trzeci pod względem częstości występowania nowotwór (na czele listy są rak prostaty i płuc), zaś u Pań drugi, zaraz po raku piersi. Warto poznać, jakie objawy powinny skłonić nas do dodatkowej diagnostyki w kierunku tej choroby, bo liczba wykrywanych przypadków rośnie z roku na rok.

 Im wcześniej wykryjemy pierwsze oznaki nowotworu, tym większa szansa na skuteczne leczenie. Ten rodzaj raka najczęściej powstaje i powoli rozwija się na bazie polipów, powstających ze zmutowanych komórek nabłonka jelita grubego. Ich dalszy niekontrolowany rozwój oraz mutowanie komórek mogą prowadzić raka, dlatego wczesna diagnoza, kiedy wyżej opisane zmiany są łagodne, daje pacjentom niemal całkowite szanse na wyleczenie.

Na co powinniśmy zwrócić uwagę?

Najczęstsze objawy raka jelita grubego to:

• krew w stolcu,
• regularne krwawienie z odbytu,
• nagłe zmiany rytmu wypróżnień,
• zmiany w wypróżnianiu – pojawienie się zaparć, biegunek i ich utrzymywanie się bez widocznej przyczyny,
• utrata wagi,
• bóle i skurcze brzucha,
• uczucie osłabienia, anemia,
• utrata apetytu.

W przypadku wystąpienia któregoś z objawów należy zgłosić się do lekarza POZ, który  dobierze odpowiedni zakres badań diagnostycznych.

Przyczyny raka  jelita grubego

Przyczyny nowotworów jelita grubego są zróżnicowane – mogą mieć podłoże genetyczne czy stany zapalne jelit, ale wiele zależy też od naszego trybu życia. Ryzyko nowotworu zwiększają:

• nieprawidłowa dieta, bogata w tłuszcze i cholesterol,
• nadużywanie alkoholu i papierosów,
• brak aktywności fizycznej połączona z siedzącym trybem życia.

Co zrobić, by zminimalizować ryzyko wystąpienia raka jelita grubego?

• zdrowa, zbilansowana dieta, szczególnie bogata w błonnik (dużo warzyw i owoców),
• utrzymywanie prawidłowej masy ciała (BMI na poziomie 18,5–24,9),
• regularna aktywność fizyczna, która może o połowę zmniejszyć ryzyko wystąpienia raka,
• badanie się – podstawowym badaniem jest kolonoskopia, którą można wykonać w ramach refundowanych programów profilaktycznych lub prywatnie.

Kolonoskopia to badanie, którego nie trzeba się obawiać. Zwykle trwa od 15 do 30 minut. Polega na wprowadzeniu do odbytu giętkiego wziernika z kamerą i źródłem światła, dzięki czemu lekarz może wnikliwie obejrzeć i ocenić stan jelita grubego, a nawet zakończenie jelita cienkiego. Obraz z wnętrza jelita wyświetlany jest na monitorze, co pozwala zauważyć nawet niewielkie odstępstwa od normy. Badanie wykonywane jest w znieczuleniu miejscowym lub krótkotrwałej sedacji. Zdarza się, że w trakcie badania pobierane są wycinki jelita do dalszego badania lub usuwane drobne polipy.

29 października obchodzimy Światowy Dzień Udaru Mózgu. To trzecia, po chorobach serca i raku, najczęstsza przyczyna śmierci Polaków po 40. roku życia. To także jeden z głównych powodów niepełnosprawności. W przypadku, gdy czyjeś życie jest zagrożone udarem, konieczne jest szybkie rozpoznanie jego objawów i natychmiastowe wezwanie pomocy. Rocznie w Polsce ok. 90 tysięcy osób doznaje udaru.

Czym jest udar?

Z medycznego punktu widzenia udar to stan, kiedy do mózgu przestaje dopływać krew z powodu zamknięcia jednego z naczyń krwionośnych (tzw. udar niedokrwienny) lub też jego pęknięcia i wylania się krwi do mózgu (tzw. udar krwotoczny). Udary niedokrwienne zdarzają się kilka razy częściej niż te krwotoczne. 

Jakie są przyczyny udarów i czy można im przeciwdziałać?

Powstaniu udaru mogą sprzyjać różne czynniki. Mogą być one związane z chorobami układu krążenia i serca (np. nadciśnienie tętnicze, choroba niedokrwienna serca, migotanie przedsionków, wady zastawek), ale także z innymi schorzeniami i stanami jak cukrzyca, otyłość czy nagły stres. Bardzo istotny wpływ na ryzyko wystąpienia udaru ma też niezdrowy tryb życia, a więc nieodpowiednia dieta, brak aktywności fizycznej, nadużywanie alkoholu oraz palenie tytoniu.

Profilaktyka przeciwudarowa to regularne badanie się pod kątem chorób serca i układu krążenia, leczenie wykrytych schorzeń podnoszących ryzyko udaru oraz zmiana stylu życia, np. ograniczenie stresu czy zwiększenie ilości codziennego ruchu. Dieta, która obniża ryzyko pojawienia się udaru powinna opierać się na dużej ilości owoców i warzyw, pełnoziarnistym pieczywie i makaronach, rybach, bez soli, cukru, czerwonego mięsa oraz produktów przetworzonych.

Objawy udaru

Jeśli zaobserwujesz u osoby znajdującej się w pobliżu następujące zachowania lub stany, może to oznaczać, że doznała ona udaru mózgu:

• opadający kącik ust;
• osłabienie jednej strony ciała, jednostronny niedowład ręki i/lub nogi;
• nagły ból głowy, zaburzenia równowagi i orientacji,
• zaburzenia widzenia, a nawet jego utrata, nierozpoznawanie osób i miejsc,
• zaburzenia mowy, bełkotanie,
• krótkotrwałe omdlenie,
• zaburzenia połykania, czasem wymioty.

Jeśli zaobserwujesz takie objawy – wszystkie lub tylko część z nich – natychmiast wezwij pomoc. W przypadku udaru naprawdę liczy się każda sekunda! Absolutnie nie wolno bagatelizować powyżej opisanych symptomów czy czekać, aż dolegliwości miną. Nie wieziemy też samodzielnie chorego do lekarza, tylko błyskawicznie wzywamy karetkę, dzwoniąc na jeden z dwóch numerów:

• 999 – numer alarmowy Pogotowia Ratunkowego,
• 112 – numer alarmowy, który obowiązuje w całej Unii Europejskiej.

Im szybciej od pojawienia się oznak udaru zostanie podjęte leczeniem tym większe szanse na uniknięcie poważnych konsekwencji tej choroby. Większość pacjentów, którym udało się przeżyć udar, jest dotknięta jakimś rodzajem niepełnosprawności.

Udar może w kilka sekund odebrać nam sprawność czy samodzielność, ale każdy z nas może w te kilka sekund pomóc uratować czyjeś życie, wzywając pomoc!  

Uważa się, że statystyczny mężczyzna bada się znacznie rzadziej niż kobieta. Wielu panów sądzi, że profilaktyka jest niemęską praktyką, a często chodzenie do lekarza – słabością! W efekcie wielu panów ląduje w gabinecie dopiero wtedy, gdy coś dolega lub boli. Często jest to zbyt późno, aby zapobiec rozwojowi choroby. Pora przełamać ten stereotyp – regularne badanie się, a także samobadanie, to dowód na odpowiedzialność i wyraz prawdziwie “męskich” cnót! Ważna rolę w tym procesie mają do odegrania i panie, które powinny namawiać swoich mężów, partnerów czy znajomych do większej troski o swoje zdrowie.

Prezentujemy zestaw badań i zachowań, które wchodzą w skład męskiej profilaktyki. Część z nich musi zlecić lekarz POZ, ale o niektóre możesz zadbać sam.

Prostata.

Jeśli skończyłeś 40 lat, koniecznie zbadaj prostatę – badanie PSA pozwala określić stężenie swoistego antygenu sterczowego, produkowanego przez prostatę. Możesz to zbadać w ramach programu “Moje Zdrowie” lub też takie badanie, wraz z wizytą urologa, może zlecić lekarz POZ. To podstawa profilaktyki przeciw nowotworom tego organu.

W późniejszym wieku, np. po ukończeniu 50 lat, test PSA warto powtarzać co roku.

Nowotwory narządów rozrodczych i dróg moczowych.

Rak może zaatakować nie tylko prostatę, ale i pozostałe organy związane z rozrodczością i oddawaniem moczu, a więc: jądra, prącie, nerki, moczowody czy pęcherz moczowy. Warto raz na rok wykonać profilaktyczne badanie moczu, a dodatkowo obserwować i zgłaszać lekarzowi wszelkie nieprawidłowości.

Po 60-tce warto raz do roku wykonać USG jamy brzusznej, a także zbadać nerki i pęcherz.

Samobadanie jąder.

Po osiągnięciu dojrzałości płciowej warto wprowadzić codzienny zwyczaj samobadania jąder – dotyczy to mężczyzn w każdym wieku, bo ten rodzaj nowotworu potrafi zaatakować nawet panów przed ukończeniem 30 roku życia.

Układ krążenia.

Wskazaniem do zrobienia badań są dolegliwości jak kołatania serca, bóle w klatce piersiowej, stałe odczuwanie słabości i zmęczenia, a także podwyższone ciśnienie spoczynkowe czy przyspieszony puls. W celu zdiagnozowania schorzenia zleca się badania laboratoryjne, np. badanie poziomu cholesterolu, trójglicerydów i cukru oraz badania specjalistyczne, np. echo serca, RTG klatki piersiowej, EKG lub holter (badanie trwające 24h), a także echo serca czy RTG klatki piersiowej.

Zdrowy styl życia.

Wykonywanie badań profilaktycznych i regularne wizyty u lekarza to jedno. Druga strona męskiej profilaktyki to aktywność fizyczna oraz inne prozdrowotne nawyki.

Prawdziwy mężczyzna prawidłowo się odżywia. Dieta powinna być zbilansowana, bogata w świeże warzywa i owoce, pełnoziarniste pieczywo, chude mięso (np. drobiowe), ryby, jaja, nabiał, rośliny strączkowe. Istotną sprawą jest unikanie jedzenia typu fast-food, wysoko przetworzonej żywności, a także cukru i soli.

Zdrowy mężczyzna nie pali i unika alkoholu. Dowiedz się więcej o pożytkach wynikających z rzucenia palenia oraz abstynencji. Zarówno alkohol, jak i nikotyna to źródła problemów zdrowotnych oraz społecznych, związanych z funkcjonowaniem w społeczeństwie i rodzinie.  

Aktywność fizyczna to ABC zdrowego mężczyzny. Warto uprawiać sport, unikać długotrwałego siedzenia przed komputerem lub telewizorem, wybierać rower czy spacer jako sposób dotarcia do pracy lub szkoły. Regularna aktywność fizyczna jest szczególnie ważna w przypadku panów, których praca wiąże się z siedzącym trybem życia (np. pracownik biurowy, kasjer czy zawodowy kierowca).

Pamiętaj! Prawdziwy mężczyzna myśli o stanie zdrowia zanim pojawią się pierwsze oznaki choroby. Dowiedz się więcej o programach profilaktycznych w NZOZ Medivita.

Kryzys psychiczny z reguły pojawia się w sytuacji związanej z jakimś dramatycznym wydarzeniem lub przeżyciem. Może to być śmierć bliskiej osoby, rozstanie lub rozwód, długotrwały stres w pracy lub jej utrata, diagnoza związana z poważną chorobą czy udział w groźnym wypadku. W przypadku dzieci i młodzieży może to być wynik problemów w relacjach z rodzicami lub rówieśnikami, stresu w szkole lub kłopotów z nauką, a także uzależnień związanych z używkami (np. dopalacze lub alkohol) lub nadmiernym korzystaniem z nowych technologii (gry, Internet, media społecznościowe). 

Kryzys pojawić się nagle (np. po odejściu drugiej osoby) lub rozwijać się powoli (np. mobbing w pracy czy toksyczna relacja z partnerem). Przedłużanie się kryzysu psychicznego prowadzi do depresji lub załamania nerwowego, nierzadko też pojawiają się myśli samobójcze. Jak rozpoznać wczesne objawy kryzysu psychicznego i gdzie szukać pomocy?

Objawy kryzysu psychicznego:

• stale odczuwasz stan przygnębienia,
• nic nie sprawia Ci radości,
• wykonanie prostych, codziennych czynności przerasta Cię,
• przeżywasz kryzys emocjonalny,
• nie radzisz sobie ze stresem,
• wydaje Ci się, że jesteś w sytuacji „bez wyjścia”,
• obwiniasz się, że jesteś nieprzystosowany/a do życia, że coś z Tobą “nie tak”,
• odczuwasz przesadny lęk o stan swojego zdrowia, popadasz w hipochondrię,
• nie masz chęci do życia, nie chce Ci się żyć,
• jesteś ofiarą przemocy,
• nie możesz pogodzić się ze stratą kogoś bliskiego.

Wychodzenie z kryzysu psychicznego to dłuższy proces, w którym istotne jest wprowadzenie zmian w codziennym życiu i w relacjach z otoczeniem. Często w takiej sytuacji trzeba jednak szukać porady u specjalistów: psychologów, psychoterapeutów czy terapeutów środowiskowych.

Czynniki, które sprzyjają wychodzeniu z kryzysu psychicznego to m.in:

• pozytywna atmosfera w domu, szkole czy pracy,
• poszukiwanie pozytywnych bodźców, osiąganie sukcesów w dowolnym wymiarze,
• wzmacnianie więzi z przyjaciółmi i rodziną,
• niesienie pomocy innym,
• rozmowa z kimś bliskim, kto nas rozumie, nawet na tzw. trudne tematy,
• odpowiednia dieta,
• regularna aktywność fizyczna,
• zdrowy tryb życia np. unikanie używek, odpowiednia ilość snu,
• unikanie sytuacji związanych ze stresem, przemocą.

Jeśli jednak nie możesz poradzić sobie z kryzysem, skontaktuj się ze specjalistami!

W NZOZ Medivita oferujemy konsultacje psychologa dla dorosłych oraz dzieci i młodzieży w dwóch przychodniach:

• dorośli (wizyty refundowane): przychodnia przy ul. Warszawskiej 100 w Rykach,
• dzieci (wizyty prywatne): przychodnia przy ul. Karola Wojtyły 3 w Rykach.

Warto też zapamiętać całodobowe ogólnopolskie numery infolinii:

800 70 22 22 – Centrum Wsparcia dla Osób Dorosłych w Kryzysie Psychicznym

116 111 – Telefon zaufania dla dzieci i młodzieży

116 123 – Telefon dla dorosłych

Pamiętaj! Zawsze, gdy czujesz, że Twoje życie jest zagrożone, natychmiast skontaktuj się z numerem alarmowym 112 lub 999.