inne

Rak jelita grubego – objawy i profilaktyka

Rak jelita grubego jest jednym z najczęstszych nowotworów złośliwych – statystycznie schorzenie to częściej rozpoznaje się u mężczyzn niż kobiet. W przypadku Panów jest to trzeci pod względem częstości występowania nowotwór (na czele listy są rak prostaty i płuc), zaś u Pań drugi, zaraz po raku piersi. Warto poznać, jakie objawy powinny skłonić nas do dodatkowej diagnostyki w kierunku tej choroby, bo liczba wykrywanych przypadków rośnie z roku na rok.

 Im wcześniej wykryjemy pierwsze oznaki nowotworu, tym większa szansa na skuteczne leczenie. Ten rodzaj raka najczęściej powstaje i powoli rozwija się na bazie polipów, powstających ze zmutowanych komórek nabłonka jelita grubego. Ich dalszy niekontrolowany rozwój oraz mutowanie komórek mogą prowadzić raka, dlatego wczesna diagnoza, kiedy wyżej opisane zmiany są łagodne, daje pacjentom niemal całkowite szanse na wyleczenie.

Na co powinniśmy zwrócić uwagę?

Najczęstsze objawy raka jelita grubego to:

• krew w stolcu,
• regularne krwawienie z odbytu,
• nagłe zmiany rytmu wypróżnień,
• zmiany w wypróżnianiu – pojawienie się zaparć, biegunek i ich utrzymywanie się bez widocznej przyczyny,
• utrata wagi,
• bóle i skurcze brzucha,
• uczucie osłabienia, anemia,
• utrata apetytu.

W przypadku wystąpienia któregoś z objawów należy zgłosić się do lekarza POZ, który  dobierze odpowiedni zakres badań diagnostycznych.

Przyczyny raka  jelita grubego

Przyczyny nowotworów jelita grubego są zróżnicowane – mogą mieć podłoże genetyczne czy stany zapalne jelit, ale wiele zależy też od naszego trybu życia. Ryzyko nowotworu zwiększają:

• nieprawidłowa dieta, bogata w tłuszcze i cholesterol,
• nadużywanie alkoholu i papierosów,
• brak aktywności fizycznej połączona z siedzącym trybem życia.

Co zrobić, by zminimalizować ryzyko wystąpienia raka jelita grubego?

• zdrowa, zbilansowana dieta, szczególnie bogata w błonnik (dużo warzyw i owoców),
• utrzymywanie prawidłowej masy ciała (BMI na poziomie 18,5–24,9),
• regularna aktywność fizyczna, która może o połowę zmniejszyć ryzyko wystąpienia raka,
• badanie się – podstawowym badaniem jest kolonoskopia, którą można wykonać w ramach refundowanych programów profilaktycznych lub prywatnie.

Kolonoskopia to badanie, którego nie trzeba się obawiać. Zwykle trwa od 15 do 30 minut. Polega na wprowadzeniu do odbytu giętkiego wziernika z kamerą i źródłem światła, dzięki czemu lekarz może wnikliwie obejrzeć i ocenić stan jelita grubego, a nawet zakończenie jelita cienkiego. Obraz z wnętrza jelita wyświetlany jest na monitorze, co pozwala zauważyć nawet niewielkie odstępstwa od normy. Badanie wykonywane jest w znieczuleniu miejscowym lub krótkotrwałej sedacji. Zdarza się, że w trakcie badania pobierane są wycinki jelita do dalszego badania lub usuwane drobne polipy.