Chrapanie to dźwięk, jaki wydajemy w czasie snu, spowodowane wibracjami miękkich górnych dróg oddechowych – podniebienia miękkiego, języczka, migdałków czy języka. Sporadyczne chrapanie nie powinno nas zaniepokoić – jest powszechne i nie stanowi schorzenia. Może pojawić się chwilowo np. w trakcie zwykłego przeziębienia czy infekcji zatok. Zdarza się jednak, że chrapanie występuje stale i może być sygnałem znacznie poważniejszych problemów zdrowotnych.

Przyjmuje się, że regularnie chrapie około 40 proc. mężczyzn i 20 proc. kobiet, a jego występowanie rośnie z wiekiem. Jest uciążliwe nie tylko dla danej osoby, ale również domowników, narażonych na wybudzanie się z powodu hałasu.

Przewlekłe chrapanie może mieć różne przyczyny. Specjaliści wskazują, że może być spowodowane m.in. otyłością, zaburzeniami pracy tarczycy, niedrożnością nosa, skrzywieniem przegrody nosowej, nieprawidłowościami w obrębie struktur czaszki i twarzy, przerostem migdałków, nadciśnieniem oraz chorobami układu krążenia. Może też być skutkiem palenia tytoniu i nadużywania alkoholu, a nawet przemęczenia.

Sygnałem ostrzegawczym jest sytuacja, gdy częste chrapanie zaczyna wiązać się z obturacyjnym bezdechem sennym, czyli przerwami w oddychaniu pojawiającymi się w trakcie snu. Osoby cierpiące na bezdech narzekają na pogorszenie codziennego funkcjonowania – często budzą się w nocy, a w ciągu dnia są chronicznie zmęczone i niewyspane. Mogą też tracić koncentrację i zasypiać w trakcie pracy lub, co gorsza, prowadzenia pojazdów czy obsługi urządzeń mechanicznych. Nieleczony bezdech senny może mieć bardzo negatywny wpływ na zdrowie, bo zwiększa ryzyko rozwoju nadciśnienia tętniczego, choroby niedokrwiennej serca czy udaru mózgu.

Diagnostyką w tym zakresie zajmują się laryngolodzy, ale warto także skorzystać z porad lekarza POZ. W trakcie wywiadu lekarz może zapytać o częstotliwość chrapania, objawy towarzyszące, a także pozycję przyjmowaną w trakcie snu. Istotne są także informacje o stylu życia (otyłość, alkohol, palenia), przebyte choroby, alergie czy zabiegi. W trakcie wizyty lekarz może także poprosić o wyjaśnienia od osób towarzyszących pacjentowi, bo one czasem mają największą wiedzę o specyfice zachowań chrapiącego/ej podczas snu.

Jeśli chrapaniu badanej osoby nie towarzyszy wspomniany bezdech senny, pomocne mogą być zalecenia dotyczące zmiany zachowania i stylu życia:

• w przypadku osób otyłych: zwiększenie codziennej aktywności fizycznej i stosowanie diety, w celu zmniejszenia wagi,
• w przypadku palaczy – rzucenie palenia,
• ograniczenie spożycia alkoholu,
• spanie na boku,
• nawilżanie nosa i gardła,
• inhalacje i picie ziołowych herbat przed snem.

Jeśli jednak chrapaniu towarzyszy obturacyjny bezdech senny, a pacjent często budzi się w nocy z uczuciem dławienia lub duszenia, a dodatkowo czuje senność i zmęczenie w ciągu dnia, lekarz zaleci dodatkową diagnostykę z uwagi na ryzyko powikłań.

Mierzenie ciśnienia krwi to proste, bezinwazyjne a jednocześnie bardzo ważne badanie wykonywane w ramach profilaktyki zdrowotnej. Regularne pomiary pomogą wcześnie wykryć sygnały nadciśnienia – groźnego schorzenia, które często rozwija się w sposób bezobjawowy. W Polsce problemy z ciśnieniem zgłasza kilkanaście milionów Polaków i są to pacjenci w różnym wieku. Badanie informuje o funkcjonowaniu układu krążenia, ale wynik te pozwalają także ocenić ogólny stan zdrowia badanej osoby. Można je wykonać nie tylko w placówkach medycznych POZ, ale także w warunkach domowych.

Samodzielne mierzenie ciśnienia powinno odbywać się według określonych zasad – należy zwrócić uwagę na prawidłową postawę w pozycji siedzącej, prawidłowe założenia mankietu oraz brak ruchu w trakcie badania.

Przed badaniem należy także unikać palenia papierosów, spożywania alkoholu oraz zrezygnować wysiłku fizycznego (praca fizyczna, ćwiczenia, sport). Przed rozpoczęciem badania warto odpoczywać kilkanaście minut w pozycji siedzącej.

Na wynik pomiaru ciśnienia składają się dwie liczby:

• pierwsza z nich to ciśnienie skurczowe krwi, podczas skurczu serca,
• druga z nich to ciśnienie rozkurczowe, gdy organ jest w spoczynku pomiędzy skurczami.

Obie wartości liczone są w milimetrach słupa rtęci, czyli mmHg.

Przyjęło się, że tzw. “książkowa” wartość prawidłowego ciśnienia to 120/80 mm Hg, ale tak naprawdę norma zmienia się zgodnie z wiekiem pacjentów:

• noworodek: 60-95/30-60,
• niemowlę: 90/60,
• dziecko w wieku szkolnym: 100/60,
• młodzież: 110/70,
• osoba dorosła: 120/80,
• osoba starsza (pow. 65 lat): 130-139/70-79.

 W 2024 r. Europejskie Towarzystwo Kardiologiczne oraz Europejskie Towarzystwo Nadciśnienia Tętniczego opublikowały zaktualizowane wytyczne dotyczące diagnostyki i leczenia nadciśnienia tętniczego. Obecne obowiązują następujące kategorie:

• podwyższone ciśnienie – kiedy notujemy wartości w zakresie 120-129 przy ciśnieniu rozkurczowym poniżej 80,
• nadciśnienie I stopnia – oznacza wartości 130-139/80-89,
• nadciśnienie II stopnia – wskazania powyżej 140/90.

Osoby zdrowe mogą badać ciśnienie rzadziej, np. w trakcie badań profilaktycznych, natomiast pacjenci dotknięci chorobami sercowo-naczyniowymi powinni to robić regularnie i często, a nawet codziennie. Jest to także wskazane w przypadku wielu chorób przewlekłych np. cukrzycy lub chorób nerek. Warto wiedzieć, że utrzymujące się wysokie ciśnienie krwi może prowadzić do innych poważnych schorzeń np. do zawału serca czy udaru mózgu.

Czynniki ryzyka związane z nadciśnieniem:

• nieodpowiednia dieta, bogata w tłuszcze nasycone,
• nadużywanie alkoholu,
• palenie tytoniu,
• nadużywanie soli,
• brak regularnej aktywności fizycznej,
• stres,
• otyłość,
• czynniki genetyczne.

Zmiana diety i stylu życia może obniżyć ryzyko pojawienia się nadciśnienia, a regularne badanie ciśnienia krwi jest jedną ze wskazówek, w jakiej kondycji jest nasz układ krążenia. W przypadku nieprawidłowych wyników lub wątpliwości, zawsze należy skonsultować się z lekarzem POZ.

W NZOZ Medivita oferujemy nowoczesną i kompleksową diagnostykę serca i układu krążenia, m.in. próby wysiłkowe na bieżni, holter EKG, holter RR, echo serca, badania dopplerowskie naczyń.

W naszej przychodni działa także program profilaktyki chorób układu krążenia (ChUK) – dowiedz się więcej na ten temat!

Święta Bożego Narodzenia większości z nas kojarzą się wyłącznie z pozytywnymi przeżyciami. Świąteczne życzenia, kolędy, podniosła atmosfera wigilijnej kolacji, prezenty i spotkania z najbliższymi… Wszystko to tworzy niepowtarzalny klimat dni, na które czekamy przez cały rok. Ale dla niektórych z nas obficie zastawiony świąteczny stół czy bierne spędzanie czasu za stołem lub przed telewizorem, podczas oglądania filmowych hitów może okazać się pułapką dla dobrego samopoczucia i odpowiedniej formy.

Jak pogodzić świętowanie ze zdrowym stylem życia? Oto kilka podpowiedzi!

Zmieńprzyzwyczajenia kulinarne.

Wiele potraw czy składników ma zdrowsze, mniej kaloryczne zamienniki – stosując je nie tracisz walorów smakowych czy wizualnych potrawy, za to zyskujesz zdrowie!

• Zamiast białego pieczywa jedz jego zdrowsze warianty np. razowe lub pełnoziarniste.
• Ziemniaki możesz zastąpić kaszą gryczaną lub jęczmienną.
• Zamiast wieprzowiny wybierz zdrowsze rodzaje mięsa np. różne rodzaje drobiu, dziczyzny czy mięso królika.
• Staraj się przyrządzać mięso bez dodatku tłuszczu – np. przez gotowanie lub duszenie.
• Przyrządzając sałatki możesz zamienić śmietanę na niskokaloryczny jogurt czy kefir.
• W potrawach ogranicz ilość soli, zaś w deserach lub ciastach – cukru. Im mniej tych dwóch składników w naszym jadłospisie, tym lepiej.

Unikaj przejedzenia!

Święta to czas smakoszy i łasuchów! Stołu uginają się od jedzenia, pojawia się mnóstwo słodyczy, także tych umieszczanych na choince czy dawanych w prezentach. Przy takiej liczbie kalorycznych smakołyków łatwo o przejedzenie. Co zrobić, aby tego uniknąć?

• Przed posiłkiem wypij szklankę wody. Płyn wypełnia żołądek, co sprawia, że nie odczuwamy głodu.
• Siedząc przy stole zaczynaj jedzenie od niskokalorycznych dań (np. sałatek), aby mieć mniejszą ochotę na tłustsze posiłki.
• Jedz powoli i małymi kęsami.
• Nakładaj sobie małe porcje, zwłaszcza jesli chcesz spróbować wszystkich świątecznych specjałów.
• Potrawy kaloryczne (np. pieczone czy smażone mięso, tłuste sosy) spożywaj z warzywami (np. w sałatce) – wtedy szybciej poczujesz sytość.
• Im mniejszy talerzyk, tym mniej jedzenia się na nim zmieści – mniejsze nakrycia sprawiają, że porcje jedzenia wyglądają na większe niż w rzeczywistości. To oznacza, że zjadamy wtedy mniej.
• Unikaj tłustych, zawiesistych sosów, które znacząco podnoszą kaloryczność potraw.
• Nie objadaj się przed snem.

Ogranicz spożywanie alkoholu.

Święta to okazja do wznoszenia toastów, więc radzimy zachować umiar w spożywaniu napojów procentowych.

• Ogranicz do minimum picie alkoholu, a jeśli się jednak na to zdecydujesz – unikaj mieszania różnych jego rodzajów.
• Wybieraj bezalkoholowe lub niskoprocentowe zamienniki popularnych napojów – wersje “bez procentów” smakują wybornie, a do tego nie mają tak negatywnego wpływu na nasze zdrowie!
• Zrezygnuj całkowicie z alkoholu – o tym, ile przyniesie Ci to pożytku pisaliśmy wcześniej na naszym blogu: https://medivita.pl/2025/01/20/dlaczego-warto-zrezygnowac-z-alkoholu/

Postaw na aktywność w czasie Świąt!

Spróbuj wygospodarować czas na świąteczną aktywność fizyczną. Może to być Twój ulubiony sport, wizyta w siłowni, ale czasem wystarczy zwykły spacer z rodziną lub znajomymi. To dobry sposób na spalenie dodatkowych kalorii i rozruszanie ciała po biesiadowaniu.

Jeśli spadnie śnieg, możesz wykorzystać wyjście na dwór do aktywności z dziećmi – lepienie bałwana czy bitwa na śnieżki to sprawdzone sposoby na pozbycie się kalorii oraz gwarancja dobrej zabawy!

Życzymy Państwu wesołych, spokojnych, ale i aktywnych Świąt Bożego Narodzenia! Z naszymi poradami niech będą też zdrowsze

Kryzys psychiczny z reguły pojawia się w sytuacji związanej z jakimś dramatycznym wydarzeniem lub przeżyciem. Może to być śmierć bliskiej osoby, rozstanie lub rozwód, długotrwały stres w pracy lub jej utrata, diagnoza związana z poważną chorobą czy udział w groźnym wypadku. W przypadku dzieci i młodzieży może to być wynik problemów w relacjach z rodzicami lub rówieśnikami, stresu w szkole lub kłopotów z nauką, a także uzależnień związanych z używkami (np. dopalacze lub alkohol) lub nadmiernym korzystaniem z nowych technologii (gry, Internet, media społecznościowe). 

Kryzys pojawić się nagle (np. po odejściu drugiej osoby) lub rozwijać się powoli (np. mobbing w pracy czy toksyczna relacja z partnerem). Przedłużanie się kryzysu psychicznego prowadzi do depresji lub załamania nerwowego, nierzadko też pojawiają się myśli samobójcze. Jak rozpoznać wczesne objawy kryzysu psychicznego i gdzie szukać pomocy?

Objawy kryzysu psychicznego:

• stale odczuwasz stan przygnębienia,
• nic nie sprawia Ci radości,
• wykonanie prostych, codziennych czynności przerasta Cię,
• przeżywasz kryzys emocjonalny,
• nie radzisz sobie ze stresem,
• wydaje Ci się, że jesteś w sytuacji „bez wyjścia”,
• obwiniasz się, że jesteś nieprzystosowany/a do życia, że coś z Tobą “nie tak”,
• odczuwasz przesadny lęk o stan swojego zdrowia, popadasz w hipochondrię,
• nie masz chęci do życia, nie chce Ci się żyć,
• jesteś ofiarą przemocy,
• nie możesz pogodzić się ze stratą kogoś bliskiego.

Wychodzenie z kryzysu psychicznego to dłuższy proces, w którym istotne jest wprowadzenie zmian w codziennym życiu i w relacjach z otoczeniem. Często w takiej sytuacji trzeba jednak szukać porady u specjalistów: psychologów, psychoterapeutów czy terapeutów środowiskowych.

Czynniki, które sprzyjają wychodzeniu z kryzysu psychicznego to m.in:

• pozytywna atmosfera w domu, szkole czy pracy,
• poszukiwanie pozytywnych bodźców, osiąganie sukcesów w dowolnym wymiarze,
• wzmacnianie więzi z przyjaciółmi i rodziną,
• niesienie pomocy innym,
• rozmowa z kimś bliskim, kto nas rozumie, nawet na tzw. trudne tematy,
• odpowiednia dieta,
• regularna aktywność fizyczna,
• zdrowy tryb życia np. unikanie używek, odpowiednia ilość snu,
• unikanie sytuacji związanych ze stresem, przemocą.

Jeśli jednak nie możesz poradzić sobie z kryzysem, skontaktuj się ze specjalistami!

W NZOZ Medivita oferujemy konsultacje psychologa dla dorosłych oraz dzieci i młodzieży w dwóch przychodniach:

• dorośli (wizyty refundowane): przychodnia przy ul. Warszawskiej 100 w Rykach,
• dzieci (wizyty prywatne): przychodnia przy ul. Karola Wojtyły 3 w Rykach.

Warto też zapamiętać całodobowe ogólnopolskie numery infolinii:

800 70 22 22 – Centrum Wsparcia dla Osób Dorosłych w Kryzysie Psychicznym

116 111 – Telefon zaufania dla dzieci i młodzieży

116 123 – Telefon dla dorosłych

Pamiętaj! Zawsze, gdy czujesz, że Twoje życie jest zagrożone, natychmiast skontaktuj się z numerem alarmowym 112 lub 999.

Upalne dni, a zwłaszcza noce tropikalne, kiedy temperatura powietrza przez całą noc nie spada poniżej 20 stopni Celsjusza, sprawiają, że coraz więcej Polaków montuje klimatyzatory w swoich domach czy mieszkaniach. Jest to niewątpliwie wygodne rozwiązanie, bo zapewnia nie tylko chłód w letnie dni, ale i ciepło podczas tych chłodniejszych. Klimatyzacja sama w sobie nie jest szkodliwa dla zdrowia – jak w przypadku każdego urządzenia, musimy z niej korzystać z umiarem, świadomi, że przebywanie w klimatyzowanych pomieszczeniach wiąże się także z określonymi niedogodnościami i nie jest wskazane dla każdego.

Nieumiejętne korzystanie z popularnej “klimy” może wpędzić nas w kłopoty zdrowotne.

Zacznijmy od zalet klimatyzacji. 

Podstawowy powód, dla którego montujemy klimatyzator to potrzeba regulacji temperatury w gorące dni. Urządzenie zapewni nam przyjemną temperaturę, co sprawi że poczujemy się bardziej komfortowo. Zaletą klimatyzacji jest też to, że mamy możliwość regulowania temperatury, co dodatkowo wpływa na dobre samopoczucie. Polubią ją np. kobiety w ciąży czy osoby przechodzące meno- i andropauzę, cierpiące na uderzenia gorąca i potliwość. Przebywanie w chłodzonych pomieszczeniach zalecane jest także dla osób mających problemy sercowo-naczyniowe. 

Dotyczy to także osób wrażliwych na przegrzanie organizmu, które wyjątkowo źle znoszą upały np. seniorzy i małe dzieci. W sytuacji, gdy dojdzie do przegrzania lub udaru słonecznego, jednym z pierwszych wskazań, jest umieszczenie poszkodowanego w chłodnym miejscu, a takim może być właśnie klimatyzowane pomieszczenie.  

Klimatyzacja przyczynia się do poprawy jakości snu. Obniżenie temperatury w sypialni ułatwia zasypianie latem i zapewnia zdrowy sen i optymalną regenerację. Ktoś, kto na co dzień ma kłopoty z zaśnięciem lub niespokojnie śpi, w klimatyzowanej sypialni z pewnością będzie miał łatwiej.

To rozwiązanie doceniają też alergicy, bo urządzenia klimatyzacyjne wyposażone są w filtry, które skutecznie zatrzymują cząstki kurzu, pyłki, alergeny i zanieczyszczenia. Jest to istotne także dla pacjentów cierpiących na schorzenia układu oddechowego (np. astma czy obturacyjna choroba płuc). Czyste i chłodne powietrze zdecydowanie poprawia jakość ich życia oraz usprawnia oddychanie.

Na to należy uważać!

Jak każde rozwiązanie, klimatyzacja ma pewne wady i ograniczenia, zwłaszcza, kiedy jest nadużywana. W pewnych sytuacjach może mieć wręcz negatywny wpływa na nasze samopoczucie.

Osoby stale przebywające w klimatyzowanych wnętrzach często skarżą się na przewlekłe bóle głowy oraz zmęczenie i rozdrażnienie. Każde urządzenia klimatyzacyjne posiada też nawiew, a to powoduje wysuszanie błon śluzowych nosa, a także skóry i oka. Z powodu podrażnienia i wysuszenia śluzówek, szybciej “łapiemy” popularne choroby jak grypa czy przeziębienie. Jednym z czynników, które zwiększają negatywny wpływ klimatyzacji na nasze zdrowie jest zła konserwacja systemu i brak regularnego czyszczenia układu, co sprawia że rozwijają się w nim roztocza, grzyby i pleśń. Niewłaściwie konserwowana klimatyzacja może powodować przewlekłe zapalenie zatok przynosowych, zakażenia grzybicze, a także potęgować objawy astmy czy alergii. 

W brudnych klimatyzatorach może się też rozwinąć bakteria wywołującą chorobę legionistów, zwaną też legionellozą. Bakteria  rozwija się  w wilgotnym środowisku, a jej rozsiewaniu sprzyja nawiew, który rozprzestrzenia zakażone drobinki wody. Objawy legionellozy to gorączka, kaszel, dreszcze oraz zaburzenia układu pokarmowego. Zdarza się, że jej wynikiem jest też zapalenie płuc, a sama choroba może mieć śmiertelny przebieg. 

Problemem użytkowników klimatyzacji jest też to, że w letnie dni naprzemiennie przebywają oni w bardzo ciepłych i niskich temperaturach. Dotyczy to w takim samym stopniu urządzeń w samochodach, jak i pomieszczeniach mieszkalnych czy biurach. Zaleca się, aby różnica między temperaturą zewnętrzną a wewnętrzną wynosiła maksymalnie 6-8 stopni Celsjusza. Jednak w upalne dni zdarza się, że na dworze mamy ponad 35 stopni, zaś w klimatyzowanym pokoju – tylko 20. Tak duża różnica temperatur może powodować chrypkę, drapanie w gardle, które z łatwością mogą przejść w przeziębienie, grypę, problemy z zatokami czy chroniczny ból głowy.

Reasumując, klimatyzacja może być bardzo przydatnym urządzeniem, poprawiającym jakość naszego życia, ale pod warunkiem, że jest regularnie czyszczona i konserwowana, a sposób jej używania jest racjonalny i dopasowany do temperatury otoczenia oraz stanu zdrowia danej osoby.

Jeśli jednak w wyniku przebywania w klimatyzowanym pomieszczeniu lub pojeździe odczuwamy pogorszenie samopoczucia oraz  obserwujemy niepokojące objawy, warto skonsultować się z lekarzem POZ, aby rozwiać wątpliwości.

Co łączy Dzień Matki i Dzień Dziecka? To Ogólnopolski Tydzień Promocji Karmienia Piersią! Jest on co roku obchodzony właśnie między tymi dwoma majowymi świętami. Od 26 maja do 1 czerwca promujemy karmienie piersią jako najbardziej naturalny sposób dostarczania pokarmu niemowlakom. Jest to działanie, które przynosi wiele korzyści nie tylko maleństwu, ale i jego matce. Poznaj najważniejsze z nich!

Mleko matki jest podstawowym pokarmem dziecka w pierwszym okresie życia – zawiera wiele łatwo przyswajalnych, niezbędnych do prawidłowego wzrostu i rozwoju składników:

• laktoza,
• oligosacharydy (HMO),
• tłuszcze (m.in. nienasycone kwasy tłuszczowe),
• białko wysokiej jakości, 
• witaminy (m.in.A, E, C, B3, także D i K), 
• składniki mineralne,
• hormony,
• bakterie probiotyczne,
• przeciwciała,
• enzymy,
• tauryna,
• karnityna, 
• nukleotydy.

Niektóre z tych składników odżywiają (np. laktoza, białka czy tłuszcze), zaś inne przyczyniają się do rozwoju układu nerwowego i pokarmowego, a także stymulują nabywanie odporności (np. bakterie probiotyczne, przeciwciała, enzymy, tauryna, karnityna).

Korzystanie z pokarmu matki oznacza dla niemowlaka lepszy start w przyszłość. Ale i mamie karmienie piersią przynosi wiele pożytku.

Co daje dziecku karmienie piersią? 

• obniża ryzyko zachorowania na wiele chorób m.in. układu oddechowego, pokarmowego (np. biegunki),
• przyspiesza rozwój układu nerwowego,
• obniża ryzyko nagłej śmierci łóżeczkowej, białaczki limfatycznej i szpikowej,
• stymuluje rozwój funkcji poznawczych,
• chroni przed różnymi chorobami w przyszłości np. cukrzycą czy otyłością,
• obniża ryzyko wystąpienia alergii,
• obniża ryzyko hospitalizacji w pierwszym roku życia,
• zwiększa ogólną odporność malucha,
• pogłębia więź dziecka z matką,
• w przypadku wcześniaków – obniża występowanie ciężkich powikłań, np. sepsy.

Co daje kobiecie karmienie piersią? 

• łatwiejsze dochodzenie do siebie po porodzie,
• skrócenie krwawienia po porodzie,
• szybsze obkurczanie się macicy,
• szybszy powrót do formy fizycznej sprzed ciąży,
• obniżenie ryzyka zachorowania na nowotwory jajników i raka piersi, osteoporozę czy cukrzycę,
• silniejsza więź matki z dzieckiem. 

Według zaleceń Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) należy karmić dziecko wyłącznie piersią przez pierwsze 6 miesięcy życia, a potem kontynuować karmienie piersią do ukończenia drugiego roku życia lub dłużej, przy wprowadzaniu pokarmów uzupełniających.

W NZOZ Medivita porad w zakresie karmienia piersią udziela nasza położna środowisko-rodzinna Ewa Wojtaś, w godzinach pracy przychodni w Rykach. Pacjentki zainteresowane poradą zapraszamy do umawiania wizyt przez rejestrację.

Telefony, laptopy, tablety czy cyfrowe zegarki – ekrany wyświetlające różnego typu informacje towarzyszą nam dziś przez całą dobę. To z jednej strony przydatne narzędzia i element stylu życia, ale z drugiej – także czynnik, który może doprowadzić do uzależnienia.
Mechanizm ten jest identyczny jak w przypadku innych nałogów, związanych chociażby z używkami, lekami czy hazardem. Człowiek odczuwa silny przymus do wykonywania pewnych czynności, a po ich realizacji odczuwa przyjemność z rozładowania psychicznego napięcia. W przypadku uzależnienia od urządzeń elektronicznych, osoba nim dotknięta zaczyna korzystać z elektroniki w sposób niekontrolowany. Im więcej korzystania z elektroniki, tym (pozornie) większa możliwość regulowania stresu i stanów emocjonalnych.

Jest to tym łatwiejsze, że, w przeciwieństwie do tytoniu, alkoholu, narkotyków czy gier hazardowych, korzystanie ze smartfonów nie jest samo w sobie nacechowane negatywnie. Wymienione wcześniej nałogi są powszechnie traktowane jako coś złego, nieakceptowanego społecznie, rodzaj słabości czy czynnik zdecydowanie pogarszający nasze zdrowie. Z kolei telefon służy nam do wielu przydatnych rzeczy jak zamawianie jedzenia, lokalizowanie na mapie czy korzystanie z wielu aplikacji i jako taki nie jest zakazany czy społecznie potępiany. Ale to tylko pozory – w rzeczywistości osoba uzależniona od internetu i sięgania po smartfona powoli wycofuje się z codziennej aktywności i zaniedbuje obowiązki na rzecz rodziny, społeczeństwa czy pracodawcy. Może też odczuwać określone problemy zdrowotne. To moment, w którym należy poszukać pomocy w uwolnieniu się od tego uzależnienia.

Oto objawy, które powinny być sygnałem, że ktoś z naszych bliskich (dziecko, małżonek, krewny czy znajomy) cierpi na e-uzależnienie:
● kompulsywne korzystanie z internetu, mediów społecznościowych, komputera czy smartfona,
● utrata kontroli nad czasem spędzonym online,
● problemy ze snem i koncentracją,
● przedkładanie wirtualnych relacji ponad te w świecie realnym,
● nagłe zmiany nastroju, rozdrażnienie,
● gniew i agresja w sytuacji braku dostępu do Internetu,
● zamykanie się w świecie online, izolowanie się od życia społecznego.

E-uzależnienie ma negatywny wpływ na wiele obszarów życia. Skutki nadużywania internetu i urządzeń elektronicznych mogą odcisnąć się na:
● zdrowiu – pojawiają się wady postawy, pogłębiają się wady wzroku, a pacjent skarży się na ból oczu i głowy. Siedzący tryb życia może deformować nasz kręgosłup i powodować przybieranie na wadze;
● psychice – odczuwanie niepokoju, nieumiejętność radzenia sobie z emocjami, zaburzenia koncentracji, skłonność do oszukiwania siebie i innych, stres, zwłaszcza w sytuacji, gdy nie można “być online”;
● zasadach etycznych – niemożność odróżnienia dobra i zła, przemoc słowna, agresja – zarówno w postaci internetowego hejtu, jak i ta kierowana wobec osób z otoczenia;
● relacjach społecznych – wycofanie się z życia, brak więzi emocjonalnych, zamykanie się w sobie, unikanie przebywania na świeżym powietrzu, unikanie zabaw i spotkań z rówieśnikami;
● funkcjach poznawczych – natłok informacji, nieumiejętność odróżnienia prawdy od tzw. fakenewsów, otępienie w sytuacji offline.

Podstawą profilaktyki e-uzależnień jest edukacja i wyjaśnianie mechanizmów tego zjawiska. Jest to ważne zwłaszcza wśród dzieci i młodzieży. Oto kilka zasad, które pomogą naszym podopiecznym uniknąć e-uzależnienia:
● świeć dobrym przykładem i pokaż, że sam/sama korzystasz z urządzeń i internetu w umiarkowany, rozsądny sposób,
● uświadamiaj dziecku, jakie są plusy i minusy nowych technologii, czynniki sprzyjających e-uzależnieniom;
● ograniczaj dziecku czasu spędzany przed ekranem – dobrym sposobem jest wspólna aktywność fizyczna na zewnątrz,
● dbaj o otwartą komunikację z dzieckiem, rozmawiaj z nim jak najczęściej,
● W przypadku, gdy odkryjesz, że dziecko jest uzależnione od internetu zapewnij mu wsparcie w wyjściu z nałogu.

W NZOZ Medivita dostępne są konsultacje psychologów, którzy potrafią pomóc osobom dorosłym, nastolatkom i dzieciom w porzuceniu elektronicznego nałogu! Zapraszamy do przychodni przy ul. Warszawskiej 100 i ul. Karola Wojtyły 3 w Rykach.

Przypominamy też ogólnopolskie telefony przydatne w różnych sytuacjach związanych z wychowaniem dzieci i młodzieży:

116 111 – telefon zaufania dla dzieci i młodzieży, czynny całą dobę;
800 100 100 – telefon dla rodziców i nauczycieli w sprawach bezpieczeństwa dzieci, pon.- pt. 12.00 – 15.00;
801 889 880 – telefon zaufania – uzależnienia behawioralne, pon.- niedz. 17:00-22:00.

Kiedy większość z nas cieszy się na myśl o rozpoczynającej się wiośnie, dla pewnej grupy osób oznacza to nadejście najgorszego momentu w roku. Mowa o alergikach, dla których przetrwanie wiosennych miesięcy to prawdziwe wyzwanie. Już pod koniec lutego zaczyna się pylenie drzew, które nagle zaczynają wegetację po zimowej przerwie. Wielu z nas cieszy to, że wokół robi się coraz bardziej zielono. To co cieszy jednych, martwi jednak drugich. Unoszące się w powietrzu pyłki powodują u alergików łatwo zauważalne objawy: kichanie, łzawienie i zaczerwienienie oczu, zapalenie spojówek.

W okresie wiosenno-letnim najczęściej pylą następujące drzewa, krzewy i rośliny:

• marzec: olcha, leszczyna, wierzba oraz topola;
• kwiecień: dąb, brzoza, jesion, wierzba oraz początek pylenia traw (różne rodzaje);
• maj: trawy, platan, pokrzywa, buk, sosna, babka, mniszek, rzepak;
• czerwiec: trawy, szczaw, komosa, mniszek.

Najbardziej charakterystyczne objawy alergii to:

• katar, któremu towarzyszy obfita wydzielina z nosa, sprawiająca, że mamy zatkany nos,
• zapalenie spojówek – oczy łzawią, są przekrwione, pieką,
• swędzenie nosa, drapanie w gardle lub na podniebieniu,
• stany podgorączkowe,
• zawroty głowy,
• ogólne osłabienie, zmęczenie,
• wysypka, swędzenie, zmiany skórne,
• trudności z koncentracją, rozdrażnienie, nagłe zmiany nastroju.

Jak radzić sobie z alergią? Podpowiadamy kilka sposobów na zminimalizowanie jej skutków.

1. Testy alergiczne – warto je zrobić, aby dowiedzieć się, na co dokładnie jesteśmy uczuleni. Takie testy można wykonać także w NZOZ Medivita. Prowadzimy diagnostykę – bezpłatne testy alergiczne – w ramach Podstawowej Opieki Zdrowotnej. Skierowanie na takie testy wystawia lekarz rodzinny. Wiedza, na co jesteśmy uczuleni pozwala nam później unikać sytuacji, w których będziemy najbardziej narażeni na dany alergen.
2. Śledzenie komunikatów dla alergików – w mediach czy Internecie publikowane są na bieżąco komunikaty na temat stężenia danego rodzaju pyłków w powietrzu. Znając wyniki własnych testów alergicznych, możemy w oparciu o te komunikaty dostosować lub zmienić naszą aktywność, na przykład ograniczając wyjścia z domu w dni, kiedy stężenie uczulającej nas substancji jest najwyższe.
3. Przebywanie na powietrzu w trakcie deszczowej pogody i po opadach deszczu – stężenie alergenów w powietrzu wzrasta, kiedy jest sucho, i spada, gdy zaczyna padać deszcz. Kiedy przestaje padać, warto też wietrzyć pomieszczenia. Co do zasady, lepiej też otwierać okna nocą, niż w czasie dnia, zwłaszcza wietrznego.
4. Unikanie dodatkowej ekspozycji na pyłki – dla alergików niewskazane są wiosenne prace ogrodowe, koszenie trawnika, przebywanie w pobliżu pylących drzew w parku czy lesie. Z tego samego powodu nie należy kłaść się na trawie czy suszyć ubrania na zewnątrz.
5. Częste przemywanie twarzy – na przykład po powrocie do domu ze spaceru czy wycieczki. W przypadku nasilonych objawów zaleca się także wzięcie prysznica oraz zmianę ubrania.
6. Zmiany w mieszkaniu lub domu – warto zainwestować w oczyszczacze powietrza, a także odkurzacz z dobrym filtrem przeciwpyłkowym. Należy też usunąć z domu dywany czy zasłony, bo tam zbierają się duże ilości pyłków. Uwaga: jeśli w testach okaże się, że jesteśmy uczuleni na sierść zwierząt, niestety musimy się także pożegnać z perspektywą posiadania w domu czworonożnego kumpla.

W przypadku, gdy nie możemy sobie poradzić z alergią na co dzień, pozostaje leczenie farmakologiczne. W aptekach dostępne są preparaty przeciwalergiczne bez recepty, ale nie sięgajmy po nie samodzielnie i bez konsultacji. Przed ich użyciem zawsze warto skorzystać z porady lekarza

4 marca obchodziliśmy Światowy Dzień Otyłości. Tego dnia poświęca się więcej uwagi nasilającemu się zjawisku otyłości wśród dzieci i dorosłych. Otyłość to nadmierne nagromadzenie tkanki tłuszczowej w organizmie, które zazwyczaj jest skutkiem złej diety (obfitej np. w kaloryczne, wysoko przetworzone produkty) i nieodpowiednich nawyków np. zbyt mała ilość aktywności fizycznej czy statyczny tryb życia i pracy. Naukowcy przewidują, że w 2035 r. na świecie będą cztery miliardy osób z nadwagą lub chorobą otyłościową. Z tego powodu otyłość obecnie traktuje się jak cywilizacyjną chorobę przewlekłą. Światowy Dzień Otyłości jest doskonałą okazją, żeby problem nagłośnić, a osoby zmagające się z otyłością otoczyć wsparciem i wiedzą, jak radzić sobie z tych schorzeniem.

Otyłość to patologiczne zwiększenia objętości tkanki tłuszczowej w organizmie, które znacząco przekracza jego fizjologiczne potrzeby. Jeśli dotyczy to jamy brzusznej, mówimy o tzw. otyłości brzusznej (trzewnej). Z reguły towarzyszy temu wzrost masy ciała. Otyłość brzuszna jest powiązana z wieloma problemami dotyczącymi zarówno ciała, jak i psychiki człowieka.

Otyłość jest poważnym problemem społecznym, a jej obecność przyczynia się do wystąpienia wielu groźnych chorób m.in.:

• cukrzycy typu 2,
• miażdżycy,
• kamicy żółciowej,
• udaru mózgu,
• nadciśnienia tętniczego,
• niektórych typów nowotworów (np. rak przełyku, piersi, jelita grubego, wątroby, pęcherzyka żółciowego, nerek),
• chorób serca np. choroba niedokrwienna,
• dyslipidemii, czyli zaburzeń lipidowych, skutkujących zwiększonym poziomem cholesterolu lub trójglicerydów,
• problemów z układem kostno-stawowym np. zwyrodnienia lub złamania,
• obturacyjnego bezdechu sennego.

Uważa się, że nieleczona otyłość może skrócić życie człowieka od 8 do nawet 20 lat.

Otyłość ma także wyjątkowo negatywny wpływ na naszą psychikę i sferę emocji. Szacuje się, że blisko połowa osób zmagających się z otyłością odczuwa (lub też odczuwała w przeszłości) zaburzenia lękowe lub symptomy depresji. Jest to związane z faktem, że osoby te często stają się przedmiotem żartów i drwin, a nawet agresji ze strony otoczenia. To obniża ich poczucie wartości, uruchamiając dążenie do izolacji czy nawet wyobcowania.

Poczucie braku akceptacji, strach przed stygmatyzacją, brak akceptacji własnego wyglądu – to wszystko sprawia, że jakość życia osób otyłych znacznie się pogarsza, a one same wycofują się z życia zawodowego czy społecznego.

Leczenie otyłości jest trudnym procesem, bo polega na współpracy wielu specjalistów medycznych: lekarza pierwszego kontaktu (lekarz rodzinny, internista), dietetyka, psychologa, fizjoterapeuty i pielęgniarki. Zdarza się też, że w skład zespołu wchodzą i inni specjaliści, bo osoby otyłe często zgłaszają się z chorobami współistniejącymi.

Otyłość nie zniknie samoistnie. Podstawą leczenia otyłości jest zmiana trybu życia, głównie diety i aktywności fizycznej. Jeśli chcesz z nią zacząć sobie radzić, zacznij zdrowo się odżywiać i zaprogramuj dodatkową porcję codziennego ruchu. Przeczytaj artykuł na ten temat na naszym blogu: https://medivita.pl/2024/10/23/walka-z-otyloscia-postaw-na-diete-i-aktywnosc-fizyczna/

Pamiętaj, że otyłość może nawracać, dlatego tak ważna jest konsekwencja i regularność w prozdrowotnych postanowieniach.

Co roku 23 lutego obchodzimy Ogólnopolski Dzień Walki z Depresją. Święto to zostało ustanowione z inicjatywy Ministerstwa Zdrowia w 2001 r. i ma na celu zwrócenie uwagi na tę podstępną chorobę oraz zachęcenie osób nią dotkniętych do leczenia. Szacuje się, że na świecie na depresję cierpi blisko 300 milionów ludzi (według danych WHO). W Polsce na depresję choruje ok. 1,2 miliona osób, ale trzeba zaznaczyć, że liczba chorych stale wzrasta. 

Depresja może dopaść człowieka w każdym wieku – chorują na nią zarówno nastolatki, jaki i osoby w podeszłym wieku – ale statystycznie najczęściej problem dotyczy pacjentów w przedziale wiekowym 65-74 lat.

Przyczyny depresji. 

Choroba ta nie ma jednej, ściśle określonej przyczyny. Pojawia się jako efekt kombinacji czynników genetycznych, przeżyć osobistych związanych np. ze stresem oraz kwestii związanych z funkcjonowanie organizmu. U każdej osoby waga poszczególnych czynników może być inna – w przypadku jednego pacjenta decydujaca będzie genetyka, a więc pojawianie się w historii rodzinnej zaburzeń tego typu, zaś u innego kluczowe okażą się zmiany w strukturze i funkcjonowaniu mózgu lub też schorzenia tego organu.

Warto też podkreślić, że występowaniu depresji sprzyja (niestety) współczesny tryb życia, w którym dominuje szybkie tempo zmian, stałe narażenie na stres i ogromna ilość bodźców. Nie bez znaczenia jest też fakt, że dzięki błyskawicznym obiegowi informacji szybko stajemy się pośrednimi świadkami zbrodni, katastrof, wojen, epidemii czy innych traumatycznych zdarzeń. 

Przyczyny depresji mogą też być związane z przeżyciami osobistymi, takimi jak utrata bliskiej osoby, doświadczenie przemocy, problemy w szkole, pracy czy innej zbiorowości (np. drużyna sportowa) czy też samotność i wykluczenie. To ostatnie tłumaczy, dlaczego tak dużo przypadków depresji obserwuje się w grupie seniorów.

Jak rozpoznać depresję?

Nie każda sytuacja, gdy odczuwamy smutek to depresja. W wielu sytuacjach stan ten jest naturalny (np. kiedy ktoś sprawił nam przykrość lub zaliczamy bolesną porażkę) i szybko mija. O depresji możemy mówić wtedy, gdy stan przygnębienia, smutku, trwa znacznie dłużej np. kilka tygodni. Dodatkowo pesymistyczny nastrój sprawia, że zaczynamy mieć problem z prozaicznymi, codziennymi czynnościami, np. pojawiają się zaburzenia snu, tracimy zainteresowanie pracą, unikamy wychodzenia z domu i przebywania z innymi ludźmi. 

Oto lista symptomów, których pojawienie się może być oznaką depresji (przy czym aby zostały skojarzone z chorobą, muszą trwać co najmniej dwa tygodnie i występować niemal każdego dnia): 

• stałe poczucie smutku,
• depresyjny nastrój, pesymistyczne spojrzenie na świat,
• pojawiający się nagle płacz,
• utrata zainteresowania dotychczasowymi pasjami czy hobby,
• zaprzestania odczuwania przyjemności z czynności, które niegdyś dawały radość, 
• spadek energii do działania, marazm i notoryczne zmęczenie,  
• utrata poczucia własnej wartości, brak wiary we własne możliwości, 
• wszechobecny pesymizm i negatywne myślenie o przyszłości,
• przekonanie o osobistej bezużyteczności i zaniżanie samooceny,
• obwinianie się za wiele rzeczy i spraw bez powodu,
• pogrążanie się w negatywnych myślach, snucie pesymistycznych prognoz, myślenie o samobójstwie czy śmierci,
• utrata apetytu,
• spadek jakości snu, odczuwanie chronicznego zmęczenia po wybudzeniu,
• utrata apetytu, spadek masy ciała,
• odczuwanie bólu niewiadomego pochodzenia,
• spadek aktywności seksualnej, 
• trudność w osiąganiu koncentracji, problemy z pamięcią. 

Osoby z depresją często nie są świadome choroby i związanego z nią zagrożenia. Rolą otoczenia jest pomóc im w zgłoszeniu się do lekarza. Leczenie depresji to długotrwały proces, w który zaangażowani są lekarz rodzinny i psychiatra. Wczesna diagnoza jest tu kluczem do udanego procesu terapeutycznego.

Jeśli masz

Jeśli czujesz, że nie radzisz sobie z depresją, poszukaj wsparcia u specjalistów, którzy mogą Ci pomóc:

1. Centrum Wsparcia dla Osób Dorosłych w Kryzysie Psychicznym
   Numer telefonu: 800 70 22 22 (czynne całą dobę)
2. Telefon zaufania dla dzieci i młodzieży: 116 111 (czynny całą dobę)
3. Telefon dla dorosłych: 116 123 (czynny całą dobę)

Zawsze, gdy czujesz, że Twoje życie jest zagrożone, natychmiast kontaktuj się z numerem alarmowym: 112 lub 999.